Czy sprzedaż mieszkania/lokalu należy oznaczyć kodem GTU_10?

Oznaczanie symbolami grup towarowo-usługowych (GTU) jest nowym obowiązkiem nałożonym na podatników. Wprowadzone przepisy budzą wiele wątpliwości, w związku z czym rodzi się szereg pytań o to, czy daną transakcję należy oznaczyć kodem GTU, a jeżeli tak to którym.

Przykładowo pojawia się pytanie czy sprzedaż lokali powinna być oznaczona kodem GTU_10. Dokonując analizy przepisów prawa podatkowego należałoby uznać, że nie ma takiego obowiązku, jednakże stanowisko Ministerstwa Finansów jest zgoła odmienne.

Towary i usługi, co do których istnieje obowiązek oznaczania w ewidencji VAT skodami GTU, zostały wymienione w §10 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 15.10.2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz. 1988). Wśród tych towarów i usług, w §10 ust. 3 pkt 1 lit. j) ww. rozporządzenia, prawodawca wymienia dostawy budynków, budowli i gruntów, jako podlegające obowiązkowi oznaczenia kodem GTU_10.

Należy podkreślić, że przepisy dotyczące podatku VAT, w tym w szczególności przepisy ustawy
z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020 r. poz. 106) – dalej ustawa o VAT, odróżniają budynki od części budynków lub lokali (mieszkalnych, czy niemieszkalnych).

art. 29a ust. 8 ustawy o VAT ustawodawca wskazuje na “budynki lub budowle trwale z gruntem związane albo części takich budynków lub budowli.

Z kolej zgodnie z art. 41 ust. 12b ustawy o VAT do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym określonego w ust. 12a nie zalicza się:

  1. budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m2;
  2. lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2.

Wskazuje się również, że w przypadku regulacji mających zastosowanie do lokali co do zasady stosowany jest zwrot „dostawa budynków, budowli lub ich części”.

Odróżnienie lokali od budynków ma także miejsce w wielu innych regulacjach ustawy o VAT. Także przepisy innych ustaw specjalistycznych (niepodatkowych) potwierdzają, że pojęcie budynku nie jest pojęciem tożsamym z pojęciem lokalu.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333) pod pojęciem budynku rozumie się taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Jak natomiast wynika z art. 2 ust. 2 ustawy z 24.06.1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2020 r. poz. 532) samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.

W analizowanym przypadku, regulując kwestię oznaczania sprzedaży kodem GTU_10, prawodawca nie wskazuje na budynki lub ich części, tak jak to czyni w innych regulacjach dotyczących podatku VAT (w tym powołanych powyżej). Zakładając zatem racjonalność ustawodawcy należałoby stwierdzić, że sprzedaży lokali (mieszkalnych, jak i niemieszkalnych) nie należy oznaczać kodem GTU_10.

Niestety odmienne stanowisko w tym zakresie zajęło Ministerstwo Finansów, bowiem uznało, że oznaczenie GTU_10 stosuje się w przypadku dostaw budynku, jak również jego części, czyli lokalu uzasadniając to tym, że zgodnie z przepisami w zakresie podatku od towarów i usług jako towary rozumie się rzeczy oraz ich części.

Jaka będzie praktyka w powyższym zakresie pokaże czas. W naszej ocenie stanowisko Ministerstwa Finansów jest co najmniej mocno dyskusyjne, bowiem wykładania przepisów podatkowych wyraźnie wskazuje, że sprzedaż lokali nie podlega oznaczenia kodem GTU_10. Być może po raz kolejny w przedmiotowej sprawie zawiodła technika legislacyjna, czego skutkiem jest taki a nie inny stan rzeczy.

apl.adw. Adriana Chudy