W dniu 30 stycznia 2019r. S\u0105d Najwy\u017cszy w sk\u0142adzie SSN Jacek Gudowski (przewodnicz\u0105cy, sprawozdawca), SSN Wojciech Katner i SSN Grzegorz Misiurek sygn. akt III CZP 75\/18 w sprawie do sygn. akt III CZP 75\/18 z wniosku Dyrektora Zak\u0142adu Karnego w Che\u0142mie przy uczestnictwie A.P. i Prokuratora Okr\u0119gowego w Krakowie o uznanie osoby za stwarzaj\u0105cej zagro\u017cenie, po rozstrzygni\u0119ciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przedstawionego postanowieniem z dnia 13 lipca 2018r. przez S\u0105d Apelacyjny w Krakowie w Krakowie Wydzia\u0142 I Cywilny w sprawie I ACa 63\/18 \u2013 podj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119 zgodnie z kt\u00f3rej tre\u015bci\u0105: <\/p>\n\n\n\n
\u201eW post\u0119powaniu tocz\u0105cym si\u0119 na\npodstawie ustawy z dnia 22 listopada 2013r. o post\u0119powaniu wobec os\u00f3b z\nzaburzeniami psychicznymi stwarzaj\u0105cych zagro\u017cenie \u017cycia, zdrowia lub wolno\u015bci\nseksualnej innych os\u00f3b (DZ.U. z 2014r., poz.24 ze zm.) maj\u0105 odpowiednie\nzastosowanie przepisy kodeksu post\u0119powania cywilnego o post\u0119powaniu\nzabezpieczaj\u0105cym, niedopuszczalne jest jednak udzielenie zabezpieczenia przez\numieszczenie osoby, kt\u00f3rej post\u0119powanie\ndotyczy w Krajowym O\u015brodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u0105d Najwy\u017cszy w uzasadnieniu w\/w uchwa\u0142y ju\u017c na wst\u0119pie podkre\u015bli\u0142 \u201efundamentalne znaczenie\u201d wolno\u015bci cz\u0142owieka podaj\u0105c, \u017ce \u201e\u017caden przypadek ingerencji pa\u0144stwa w wolno\u015b\u0107 osobist\u0105 nie mo\u017ce by\u0107 wy\u0142\u0105czony spod kontroli s\u0105du, sprawowanej z zachowaniem wszystkim jej standard\u00f3w\u201d a \u201ewolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka stanowi jeden z fundament\u00f3w liberalnego ustroju politycznego, opartego na porz\u0105dku konstytucyjnym ho\u0142duj\u0105cym wolno\u015bci jako warto\u015bci nadrz\u0119dnej, skoncentrowanej na prawach cz\u0142owieka, jego godno\u015bci, aktywno\u015bci i z tego wzgl\u0119du \u201ewolno\u015b\u0107 podlega podwy\u017cszonej ochronie prawnej gwarantowanej zar\u00f3wno na obszarze konstytucyjnym jak i ustaw wy\u017cszych\u201d. S\u0105d zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 (wydaj\u0105c w\/w uchwa\u0142\u0119 ponad miesi\u0105c czasu po zako\u0144czeniu post\u0119powania przez S\u0105d Apelacyjny), \u017ce S\u0105d II instancji \u201enie znalaz\u0142 podstaw do umorzenia post\u0119powania zabezpieczaj\u0105cego oraz \u201ecofni\u0119cia\u201d zagadnienia prawnego \u2013 przedstawiaj\u0105c spraw\u0119 S\u0105dowi Najwy\u017cszemu. S\u0105d poda\u0142, \u017ce \u201enajbardziej drastycznym i najdotkliwszym przejawem naruszenia wolno\u015bci cz\u0142owieka przez pa\u0144stwo jest pozbawienie go wolno\u015bci osobistej w jakiejkolwiek formie\u201d. S\u0105d przytoczy\u0142 istotn\u0105 w niniejszej sprawie naczeln\u0105 zasad\u0119 nullum amissione libertatis sine lege, scilicet sine lege stricta (nie mo\u017cna nikogo pozbawi\u0107 wolno\u015bci bez ustawy, bez okre\u015blenia zasad i trybu). S\u0105d zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 \u201eprecyzji, jasno\u015bci i poprawno\u015bci danej regulacji\u201d oraz \u201e\u015bcis\u0142ego i precyzyjnego okre\u015blenia kompetencji i dzia\u0142a\u0144 organ\u00f3w pa\u0144stwa\u201d. S\u0105d kategorycznie stwierdzi\u0142, \u017ce \u201enaruszeniem przedstawionych wymaga\u0144 konstytucyjnych jest np. sformu\u0142owanie przepisu w spos\u00f3b tak niejasny i nieprecyzyjny, \u017ce powoduje to niepewno\u015b\u0107 adresat\u00f3w (\u2026) a stworzenie zbyt szerokich ram dla organ\u00f3w zmusza je do przej\u0119cia funkcji prawodawcy\u201d \u2013 i w odniesieniu do niniejszej sprawy poda\u0142, \u017ce wymaga\u0144 tych nie spe\u0142niaj\u0105 \u201ew najmniejszym stopniu przepisy art. 755 par. 1 i 2 1<\/sup> w zwi\u0105zku z art. 730 k.p.c. w zwi\u0105zku z art. 2 ust, 3 u.p.z.p. w zwi\u0105zku z art. 506 i 13 par. 2 k.p.c\u201d. S\u0105d przedstawi\u0142 analiz\u0119 przepis\u00f3w wskazuj\u0105c\u0105, \u017ce stosowanie art. 755 k.p.c. w sprawach unormowanych w w\/w ustawie \u201ejest mo\u017cliwe tylko w drodze wielostopniowe odes\u0142ania do odpowiedniego stosowania prawa\u201d. <\/p>\n\n\n\n S\u0105d wyra\u017anie stwierdzi\u0142, \u017ce \u201enakazy i zakazy wydawane w post\u0119powaniu cywilnym, w ramach post\u0119powania zabezpieczaj\u0105cego nie mog\u0105 ingerowa\u0107 w wolno\u015b\u0107 osobist\u0105, wyra\u017anie deklarowan\u0105 przez Konstytucj\u0119 i gwarantowan\u0105 jej postanowieniami\u201d. <\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u0105d w zako\u0144czeniu stanowczo wskaza\u0142 zalecenia\ndla ustawodawcy, kt\u00f3ry \u201epowinien\nwype\u0142ni\u0107 istniej\u0105c\u0105 luk\u0119 jasnymi, precyzyjnymi przepisami niebudz\u0105cymi \u017cadnych\nw\u0105tpliwo\u015bci konstytucyjnych, aksjologicznych ani interpretacyjnych,\nuwzgl\u0119dniaj\u0105cych wskazania niniejszej uchwa\u0142y oraz wynikaj\u0105ce z orzecznictwa\nTrybuna\u0142u Konstytucyjnego a dora\u017anie niewy\u0142\u0105czone jest stosowanie art. 23 i\nnast. ustawy z dnia 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego\u201d. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Wcze\u015bniej przed S\u0105dem Okr\u0119gowym w Krakowie XI Wydzia\u0142 Cywilny \u2013 Rodzinny jako S\u0105dem I instancji toczy\u0142a si\u0119 w\/w sprawa, w kt\u00f3rej w dniu 18 kwietnia 2018r. wydano postanowienie, na podstawie kt\u00f3rego \u201eudzielono zabezpieczenia poprzez orzeczenie o umieszczeniu uczestnika A.P. w w\/w O\u015brodku od momentu zako\u0144czenia odbywania przez niego kary pozbawienia wolno\u015bci do czasu prawomocnego zako\u0144czenia post\u0119powania\u201d. Nie bez znaczenia dla tre\u015bci w\/w postanowienia by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce fakty: wniosek Dyrektora ZK w Che\u0142mie inicjuj\u0105cy post\u0119powanie by\u0142 z\u0142o\u017cony 22 wrze\u015bnia 2017r. , w dniu 20 maja 2018r. (miesi\u0105c przed wydaniem w\/w postanowienia) przypada\u0142 wobec w\/w uczestnika (skazanego) koniec kary pozbawienia wolno\u015bci a post\u0119powanie w\/w przedmiocie nie by\u0142o jeszcze prawomocnie zako\u0144czone m.in. z uwagi na zmian\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bci S\u0105d\u00f3w i konieczno\u015b\u0107 sporz\u0105dzenia pisemnej a potem uzupe\u0142niaj\u0105cej ustnej opinii bieg\u0142ych s\u0105dowych z zakresu: psychiatrii, psychologii i seksuologii.<\/p>\n\n\n\n Uczestnik A.P. by\u0142 reprezentowany przez pe\u0142nomocnika z urz\u0119du \u2013 i to ona najpierw na rozprawie wnosi\u0142a o oddalenie wniosku wnioskodawcy o udzielenie w\/w zabezpieczenia na czas trwania post\u0119powania powo\u0142uj\u0105c si\u0119 m.in. na brak zgody uczestnika na umieszczenie go w w\/w O\u015brodku – a nast\u0119pnie wobec wydania w\/w postanowienia z\u0142o\u017cy\u0142a za\u017calenie, w kt\u00f3rym m.in. zarzucaj\u0105c sprzeczno\u015b\u0107 wydanego orzeczenia z przepisami w\/w ustawy i k.p.c. dotycz\u0105cymi zabezpieczenia \u2013 wnios\u0142a o zmian\u0119 zaskar\u017conego postanowienia poprzez oddalenie wniosku wnioskodawcy lub jego uchylenie i rozpoznanie ponownie przez S\u0105d I instancji.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3wnie\u017c z dnia 18 kwietnia 2018r. pochodzi r\u00f3wnie\u017c postanowienie S\u0105du tzw. ko\u0144cz\u0105ce post\u0119powanie w sprawie \u2013 w kt\u00f3rym S\u0105d m.in. \u201euzna\u0142 uczestnika A.P. za osob\u0119 stwarzaj\u0105c\u0105 zagro\u017cenie w rozumieniu art. 1 w\/w ustawy i orzek\u0142 o jego umieszczeniu w w\/w O\u015brodku. R\u00f3wnie\u017c w tym przypadku pe\u0142nomocnika uczestnika A.P. z\u0142o\u017cy\u0142a apelacj\u0119 od w\/w orzeczenia.<\/p>\n\n\n\n S\u0105d Apelacyjny w Krakowie w dniu 13 lipca 2018r. wyda\u0142 \u2013 \u201ena skutek za\u017calenia uczestnika A.P. (tj. jego pe\u0142nomocnika z urz\u0119du) w\/w postanowienie o przedstawieniu S\u0105dowi Najwy\u017cszemu nast\u0119puj\u0105cych zagadnie\u0144 prawnych:<\/p>\n\n\n\n \u201e1\/ Czy na podstawie odes\u0142ania zwartego w art. 2 ust. 3 w\/w ustawy\ndopuszczalne jest odpowiednie stosowanie w post\u0119powaniu w nin post\u0119powaniu (\u2026)\nprzepis\u00f3w k.p.c. o post\u0119powaniu zabezpieczaj\u0105cym?<\/em><\/p>\n\n\n\n 2\/ Czy na podstawie odpowiednio stosowanych art. 755 par. 1 w zwi\u0105zku z\nart. 730 k.p.c. S\u0105d rozpoznaj\u0105cy spraw\u0119 w nin post\u0119powaniu (\u2026) mo\u017ce udzieli\u0107\nwnioskodawcy zabezpieczenia polegaj\u0105cego na zastosowaniu \u015brodka w postaci\numieszczenia osoby, kt\u00f3rej wniosek dotyczy, w (w\/w) O\u015brodku – na czas od momentu\nzako\u0144czenia odbywania przez t\u0105 osob\u0119 kary pozbawienia wolno\u015bci do momentu\nprawomocnego zako\u0144czenia post\u0119powania o uznanie tej osoby za stwarzaj\u0105c\u0105\nzagro\u017cenie?\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n S\u0105d w uzasadnieniu podni\u00f3s\u0142, \u017ce zgodnie z tre\u015bci\u0105 art. 2 ust.3 oraz 9 w\/w ustawy do przedmiotowego post\u0119powania znajduj\u0105 zastosowanie tak\u017ce przepisy k.p.c. o post\u0119powaniu nieprocesowym \u2013 jednak\u017ce brak jest wyra\u017anego odes\u0142ania do zawartych w k.p.c. przepis\u00f3w reguluj\u0105cych post\u0119powanie zabezpieczaj\u0105ce. S\u0105d wskaza\u0142 dalej, \u017ce art. 730 k.p.c. przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 udzielenia zabezpieczenia w ka\u017cdej sprawie cywilnej podlegaj\u0105cej rozpoznaniu przez s\u0105d lub s\u0105d polubowny \u2013 jednak\u017ce niniejsza sprawa prowadzona na podstawie przepis\u00f3w w\/w ustawy z dnia 22 listopada 2013r. \u2013 nie jest spraw\u0105 cywiln\u0105 w znaczeniu materialno-prawnym. S\u0105d poda\u0142 dalej, \u017ce analizuj\u0105c tre\u015b\u0107 w\/w ustawy \u201eochronie podlega og\u00f3lnie rozumiane bezpiecze\u0144stwo publiczne natomiast nie jest tutaj przedmiotem ochrony interes indywidualnej osoby (\u2026)\u201d. S\u0105d kontynuuj\u0105c uzasadnienie poda\u0142, \u017ce \u201epotrzeba realizacji celu (przedmiotowego) post\u0119powania jakim jest zapobie\u017cenie pope\u0142nieniu przez t\u0119 osob\u0119 nast\u0119pnych czyn\u00f3w zabronionych \u2013 mo\u017ce przemawia\u0107 na zastosowaniem sposob\u00f3w zabezpieczenia o tre\u015bci stosownej do przedmiotu post\u0119powania w szczeg\u00f3lno\u015bci mo\u017ce przemawia\u0107 za zastosowaniem jako \u015brodka zabezpieczenia umieszczenia uczestnika w\/w O\u015brodku jak to nast\u0105pi\u0142o w niniejszej sprawie. Zastosowanie takiego sposobu zabezpieczenia niew\u0105tpliwie w bardzo wysokim stopniu zabezpieczy przed pope\u0142nieniem przez uczestnika kolejnego przest\u0119pstwa a nawet wydaje si\u0119 , \u017ce jest to jedyny adekwatny \u015brodek (\u2026) \u2013 jednak\u017ce umieszczenie w (w\/w) O\u015brodku bardzo g\u0142\u0119boko ingeruje w chronion\u0105 art. 41 Konstytucji wolno\u015b\u0107 osobist\u0105 osoby, wobec kt\u00f3rej ten \u015brodek zastosowano. Osoba nie mo\u017ce go samowolnie opu\u015bci\u0107 ani oddali\u0107 si\u0119, pozostaje pod sta\u0142ym nadzorem, z u\u017cyciem urz\u0105dze\u0144 monitoruj\u0105cych po\u0142\u0105czonych z utrwalaniem obrazu u d\u017awi\u0119ku, podlega post\u0119powaniu terapeutycznemu, podlega ograniczeniom co do posiadania przedmiot\u00f3w czy kontaktu z innymi osobami oraz mo\u017ce podlega\u0107 przymusowi bezpo\u015bredniemu (\u2026) i ograniczenia te s\u0105 co najmniej por\u00f3wnywalne z ograniczeniami wynikaj\u0105cymi z zastosowania tymczasowego aresztowania czy kary pozbawienia wolno\u015bci \u201d a tre\u015b\u0107 art. 41 Konstytucji wymaga aby pozbawienie lub ograniczenie wolno\u015bci nast\u0119powa\u0142o tylko na zasadach i w trybie okre\u015blonym w ustawie.<\/p>\n\n\n\n S\u0105d Apelacyjny w Krakowie Wydzia\u0142 I Cywilny, pomimo wydania w\/w postanowienia i braku rozpoznania go jeszcze przez S\u0105d Najwy\u017cszy \u2013 wyznaczy\u0142 na dzie\u0144 10 grudnia 2018r. rozpraw\u0119 i wyda\u0142 na niej postanowienie tzw. ko\u0144cz\u0105ce post\u0119powanie w sprawie \u2013 m.in. oddalaj\u0105c apelacj\u0119 pe\u0142nomocnika z urz\u0119du uczestnika A.P.<\/p>\n\n\n\n Znamienne jest, i\u017c na etapie post\u0119powania przed S\u0105dem Najwy\u017cszym do sprawy przyst\u0105pi\u0142 Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar \u2013 kt\u00f3ry z\u0142o\u017cy\u0142 obszerne pismo z dnia 29 listopada 2018r., w kt\u00f3rym ju\u017c na wst\u0119pie poda\u0142, i\u017c \u201e art. 2 ust. 3 ustawy (\u2026) stanowi podstaw\u0119 odpowiedniego stosowania w post\u0119powaniu o uznanie osoby za stwarzaj\u0105c\u0105 zagro\u017cenie prowadzonym w trybie art. 9 i nast. tej\u017ce ustawy przepis\u00f3w k.p.c. o post\u0119powaniu zabezpieczaj\u0105cym \u2013 o ile postanowienie s\u0105du w przedmiocie zabezpieczenia nie prowadzi do pozbawienia lub ograniczenia wolno\u015bci osobistej uczestnika post\u0119powania\u201d. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Rzecznik w uzasadnieniu swoje pisma powo\u0142a\u0142 si\u0119 na tre\u015b\u0107 wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w sprawie do sygn.akt K 6\/14 zgodnie z kt\u00f3rym \u201e\u015brodek izolacyjny przewidziany przez ustaw\u0119 z dnia 22 listopada 2013r. stanowi pozbawienie wolno\u015bci osobistej. R\u00f3wnie\u017c S\u0105d Najwy\u017cszy w orzeczeniu z dnia 10 stycznia 2017r. do sygn. akt V CSK 483\/15, publ. LEX nr 2237428 okre\u015bli\u0142 umieszczenie uczestnika post\u0119powania w Krajowym O\u015brodku \u201efaktycznym pozbawieniem wolno\u015bci\u201d. Rzecznik na kolejnych stronach swojego pisma podaje, \u017ce wniosek w nin sprawie jest rozpoznawany przez s\u0105d cywilny w post\u0119powaniu nieprocesowym \u2013 a post\u0119powanie zabezpieczaj\u0105ce ma \u201echarakter uboczny, pomocniczy\u201d i \u201enie ma charakteru samoistnego\u201d. Rzecznik dalej podaje zgadzaj\u0105c si\u0119 z S\u0105dem Apelacyjnym, \u017ce to \u201enie interes prawny wnioskodawcy jest t\u0142em sprawy s\u0105dowej oraz samego wniosku o zabezpieczenie ale og\u00f3lnie rozumiane bezpiecze\u0144stwo publiczne\u201d dodaj\u0105c, \u017ce \u201ez ustawy nie wynika nawet aby jej celem by\u0142 indywidualny, leczniczy interes uczestnika \u2013 proces terapeutyczny jest tu wy\u0142\u0105cznie \u015brodkiem do osi\u0105gni\u0119cia publicznoprawnego celu ustawy\u201d. Rzecznik ponowi\u0142 tez\u0119 S\u0105du Apelacyjnego o tzw. \u201enieprzystawalno\u015bci\u201d przedmiotu post\u0119powania do przepis\u00f3w reguluj\u0105cych post\u0119powanie zabezpieczaj\u0105ce \u2013 twierdz\u0105c, \u017ce jest to sytuacja wyj\u0105tkowa w polskim systemie prawnym podkre\u015blaj\u0105c dalej, i\u017c w tym \u201especyficznym\u201d post\u0119powaniu \u201erozstrzyga si\u0119 o wolno\u015bci osobistej cz\u0142owieka\u201d chronionej przez nakaz z art.41 Konstytucji RP \u201eskierowany do ustawodawcy dopuszczaj\u0105cego w danej regulacji pozbawienie lub ograniczenie wolno\u015bci osobistej, zamieszczania w ustawie wszystkich materialno \u2013 prawnych i proceduralnych przes\u0142anek okre\u015blaj\u0105cych bezpo\u015brednio ingerencj\u0119 w wolno\u015b\u0107 osobist\u0105\u201d. Dla Rzecznika tre\u015b\u0107 art. 730 1<\/sup> k.p.c. okazuje si\u0119 \u201enieadekwatny do sytuacji a tryb orzekania w przedmiocie zabezpieczenia jako stosowany tutaj do ograniczenia lub pozbawienia wolno\u015bci okazuje si\u0119 trybem niepe\u0142nym skutkuj\u0105cym pozbawieniem wolno\u015bci bez \u017cadnej podstawy prawnej\u201d. Rzecznik podkre\u015bli\u0142, \u017ce wyk\u0142adnia funkcjonalna art. 730 1<\/sup> k.p.c. i przepis\u00f3w przedmiotowej ustawy \u2013 \u201enie zast\u0105pi niezb\u0119dnej precyzji ustawowych ram ograniczenia wolno\u015bci osobistej\u201d \u2013 tak wi\u0119c przepisy dot. zabezpieczenia mo\u017cna stosowa\u0107 w nin post\u0119powaniu ale \u201enie mog\u0105 stanowi\u0107 podstawy ograniczenia lub pozbawienia wolno\u015bci osobistej cz\u0142owieka\u201d. Rzecznik zwr\u00f3ci\u0142 te\u017c uwag\u0119 na tre\u015b\u0107 art. 755 k.p.c. jako \u201enormy zbyt og\u00f3lnej gdy stosowa\u0107 j\u0105 do ograniczenia wolno\u015bci osobistej jednostki\u201d. <\/p>\n\n\n\n Anna Bojdecka, adwokat<\/p>\n\n\n\n an***********<\/span>@******<\/span>ek.pl<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W dniu 30 stycznia 2019r. S\u0105d Najwy\u017cszy w sk\u0142adzie SSN Jacek Gudowski (przewodnicz\u0105cy, sprawozdawca), SSN Wojciech Katner i SSN Grzegorz Misiurek sygn. akt III CZP 75\/18 w sprawie do sygn. akt III CZP 75\/18 z wniosku Dyrektora Zak\u0142adu Karnego w Che\u0142mie przy uczestnictwie A.P. i Prokuratora Okr\u0119gowego w Krakowie o uznanie osoby za stwarzaj\u0105cej zagro\u017cenie, […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[10,27],"tags":[],"class_list":["post-1257","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prawo-cywilne","category-wszystkie-blogi"],"yoast_head":"\n