W zwi\u0105zku z og\u0142oszon\u0105 przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia (WHO) pandemi\u0105 koronawirusa wywi\u0105zywanie si\u0119 z ci\u0105\u017c\u0105cych na podmiotach gospodarczych zobowi\u0105za\u0144 umownych uleg\u0142o znacznemu utrudnieniu. Instytucj\u0105, na kt\u00f3r\u0105 w tej sytuacji warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, jest uregulowana w kodeksie cywilnym klauzula nadzwyczajnej zmiany stosunk\u00f3w (art. 3571 tzw. klauzula rebus sic stantibus). Pozwala ona na uwzgl\u0119dnienie okoliczno\u015bci, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c po postaniu stosunku prawnego, a kt\u00f3re maj\u0105 na niego wp\u0142yw poprzez zwr\u00f3cenie si\u0119 do s\u0105du z pow\u00f3dztwem o zmodyfikowanie tre\u015bci wi\u0105\u017c\u0105cego nas stosunku prawnego.<\/p>\n
W efekcie S\u0105d b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 oznaczy\u0107 inny \u2013 nowy – spos\u00f3b wykonania zobowi\u0105zania, zmieni\u0107 wysoko\u015bci \u015bwiadczenia lub nawet rozwi\u0105za\u0107 umow\u0119. Co wa\u017cne, s\u0105d uczyni to po rozwa\u017ceniu interes\u00f3w obu stron oraz zgodnie z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n
Stosowanie klauzuli rebus sic stantibus uzale\u017cnione jest od spe\u0142nienia czterech przes\u0142anek:<\/p>\n
1.\tUmowa jako \u017ar\u00f3d\u0142o zobowi\u0105zania: Klauzula rebus sic stantibus ma zastosowanie do wszelkich rodzaj\u00f3w um\u00f3w. Inn\u0105 natomiast kwesti\u0105 jest, \u017ce co do niekt\u00f3rych um\u00f3w, ze wzgl\u0119du na ich istot\u0119 i przedmiot, wskazana klauzula w praktyce znajdzie zastosowanie sporadycznie. Zasadniczo jednak art. 3571 odnosi si\u0119 do wszystkich um\u00f3w, zar\u00f3wno nazwanych, jak i nienazwanych, bez wzgl\u0119du na to, czy s\u0105 wzajemne, czy jednostronne, odp\u0142atne lub nieodp\u0142atne. Nie ma te\u017c znaczenia, kto wnosi o zastosowanie klauzuli.
\n2.\tNadzwyczajna zmiana stosunk\u00f3w – rozumie si\u0119 najog\u00f3lniej taki stan rzeczy, kt\u00f3ry zdarza si\u0119 bardzo rzadko, jest niebywa\u0142y i niezwyk\u0142y. Spo\u015br\u00f3d takich stan\u00f3w mo\u017cna przyk\u0142adowo wskaza\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju kl\u0119ski \u017cywio\u0142owe, epidemie lub operacje wojenne.
\n3.\tNadmierna trudno\u015b\u0107 \u015bwiadczenia lub zagro\u017cenie ra\u017c\u0105c\u0105 strat\u0105 czego strony nie przewidzia\u0142y – o nadmiernej trudno\u015bci mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, tylko je\u017celi spe\u0142nienie \u015bwiadczenia jest w og\u00f3le mo\u017cliwe, gdy\u017c w przeciwnym razie wejd\u0105 w gr\u0119 przepisy dotycz\u0105ce niemo\u017cliwo\u015bci \u015bwiadczenia. Charakter wspomnianych trudno\u015bci nale\u017cy rozumie\u0107 szeroko, mo\u017ce to by\u0107 np. brak niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w, urz\u0105dze\u0144 lub maszyn z uwagi na zaprzestanie ich produkcji. Je\u017celi strony nie przewidywa\u0142y nadzwyczajnej zmiany stosunk\u00f3w, to nie obejmowa\u0142y swoj\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 tak\u017ce nast\u0119pstw tej zmiany. Do zastosowania art. 3571 wystarczaj\u0105ce jest jednak, ale zarazem konieczne, aby strony nie bra\u0142y pod uwag\u0119 wp\u0142ywu wspomnianej zmiany na ich zobowi\u0105zanie. Do zastosowania komentowanego przepisu niezb\u0119dne jest wykazanie, \u017ce strony w chwili zawarcia umowy nie przewidywa\u0142y ustawowo okre\u015blonych nast\u0119pstw nadzwyczajnej zmiany stosunk\u00f3w.
\n4.\tZwi\u0105zek przyczynowy mi\u0119dzy przes\u0142ank\u0105 2 i 3 – na gruncie komentowanego przepisu zwi\u0105zek ten wyra\u017ca si\u0119 w konieczno\u015bci istnienia nadzwyczajnej zmiany stosunku jako warunku koniecznego nadmiernego utrudnienia lub gro\u017aby ra\u017c\u0105cej straty. Istotn\u0105 rol\u0119 w zakresie klauzuli rebus sic stantibus ma kryterium nieprzewidywalno\u015bci, kt\u00f3ra dotyczy nieprzewidywalno\u015bci wp\u0142ywu nadzwyczajnej zmiany okoliczno\u015bci na stosunek prawny \u0142\u0105cz\u0105cy strony . \u017beby skonkretyzowa\u0107 poj\u0119cie nieprzewidywalno\u015bci, konieczne jest okre\u015blenie odpowiedniej staranno\u015bci, kt\u00f3rej mo\u017cna wymaga\u0107 od stron zobowi\u0105zania w danych okoliczno\u015bciach.<\/p>\n
Veronika Huplik W zwi\u0105zku z og\u0142oszon\u0105 przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia (WHO) pandemi\u0105 koronawirusa wywi\u0105zywanie si\u0119 z ci\u0105\u017c\u0105cych na podmiotach gospodarczych zobowi\u0105za\u0144 umownych uleg\u0142o znacznemu utrudnieniu. Instytucj\u0105, na kt\u00f3r\u0105 w tej sytuacji warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, jest uregulowana w kodeksie cywilnym klauzula nadzwyczajnej zmiany stosunk\u00f3w (art. 3571 tzw. klauzula rebus sic stantibus). Pozwala ona na uwzgl\u0119dnienie okoliczno\u015bci, kt\u00f3re pojawi\u0142y […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[28,27],"tags":[29],"class_list":["post-2462","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-koronawirus","category-wszystkie-blogi","tag-covid19"],"yoast_head":"\n
\nve*************<\/span>@******<\/span>ek.pl<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"