{"id":3201,"date":"2021-10-13T14:53:13","date_gmt":"2021-10-13T14:53:13","guid":{"rendered":"https:\/\/forystek.pl\/?p=3201"},"modified":"2021-10-13T14:53:13","modified_gmt":"2021-10-13T14:53:13","slug":"miarkowanie-kar-umownych-a-odsetki-za-opoznienie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/forystek.pl\/en\/wszystkie-aktualnosci\/miarkowanie-kar-umownych-a-odsetki-za-opoznienie\/","title":{"rendered":"Miarkowanie kar umownych a odsetki za op\u00f3\u017anienie"},"content":{"rendered":"

Mo\u017cna zastrzec w umowie, \u017ce naprawienie szkody wynik\u0142ej z niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania niepieni\u0119\u017cnego nast\u0105pi przez zap\u0142at\u0119 okre\u015blonej sumy (kara umowna). Kara umowna jest sankcj\u0105 cywilnoprawn\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a przewidziana na wypadek naruszenia wi\u0119zi obligacyjnej przez d\u0142u\u017cnika. W\u00a0razie niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania, kara umowna nale\u017cy si\u0119 wierzycielowi w zastrze\u017conej na ten wypadek wysoko\u015bci bez wzgl\u0119du na wysoko\u015b\u0107 poniesionej szkody. Kara umowna stanowi zatem surogat odszkodowania z tytu\u0142u niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania niepieni\u0119\u017cnego, niemniej jednak mo\u017cliwo\u015b\u0107 jej na\u0142o\u017cenia nie jest uzale\u017cniona od powstania szkody po stronie wierzyciela.<\/p>\n

 <\/p>\n

Brak szkody stanowi jednak jedn\u0105 z przes\u0142anek do \u017c\u0105dania zmniejszenia (miarkowania) kary umownej. Je\u017celi zobowi\u0105zanie zosta\u0142o w znacznej cz\u0119\u015bci wykonane, d\u0142u\u017cnik mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 zmniejszenia kary umownej. To samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest ra\u017c\u0105co wyg\u00f3rowana. Miarkowanie kary umownej nast\u0119puje na mocy wyroku s\u0105du, kt\u00f3ry ma charakter konstytutywny. W praktyce orzeczniczej pojawi\u0142 si\u0119 problem od kiedy nale\u017cy liczy\u0107 odsetki za op\u00f3\u017anienie w\u00a0przypadku zastosowania instytucji miarkowania kary umownej. Mo\u017cna spotka\u0107 dwa pogl\u0105dy, a\u00a0mianowicie, \u017ce odsetki nale\u017cne s\u0105 dopiero od dnia wydania wyroku zmniejszaj\u0105cego wysoko\u015b\u0107 kary umownej oraz taki, \u017ce odsetki nale\u017c\u0105 si\u0119 za ca\u0142y okres op\u00f3\u017anienia od dnia wymagalno\u015bci roszczenia o zap\u0142at\u0119.<\/p>\n

Powy\u017csz\u0105 problematyk\u0119 rozstrzygn\u0105\u0142 wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego \u2013 Izba Cywilna z dnia 23 maja 2013 roku, IV CSK 644\/12, gdzie S\u0105d Najwy\u017cszy stwierdzi\u0142 co nast\u0119puje: \u201eTrafny okaza\u0142 si\u0119 zarzut naruszenia\u00a0<\/em>art. 455<\/em>\u00a0i\u00a0<\/em>art. 481 \u00a7 1<\/em>\u00a0w zwi\u0105zku z\u00a0<\/em>art. 484 \u00a7 2<\/em>\u00a0KC, kwestionuj\u0105cy stanowisko S\u0105du Apelacyjnego wskazuj\u0105ce na brak op\u00f3\u017anienia si\u0119 przez pozwanego ze zwrotem nienale\u017cnej kary umownej. Wprawdzie wyrok s\u0105du miarkuj\u0105cy kar\u0119 umown\u0105 ma charakter konstytutywny, jednak wywiera on skutek ex tunc, gdy\u017c reguluje wysoko\u015b\u0107 kary umownej od chwili jej wymagalno\u015bci<\/strong> (zob. uzasadnienie wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 21 listopada 2007 r.,\u00a0<\/em>I CSK 270\/07<\/em>). Zobowi\u0105zanie do zwrotu \u015bwiadczenia nienale\u017cnego ma charakter bezterminowy (zob. wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego: z dnia 17 grudnia 1976 r.,\u00a0<\/em>III CRN 289\/76<\/em>\u00a0i z dnia 28 kwietnia 2004 r., V CSK 461\/03 oraz uchwa\u0142\u0119 S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 6 marca 1991 r.,\u00a0<\/em>III CZP 2\/91<\/em>, OSNCP 1991, nr 7, poz. 91). Zwrot tego \u015bwiadczenia powinien zatem nast\u0105pi\u0107 niezw\u0142ocznie po wezwaniu d\u0142u\u017cnika przez wierzyciela do jego spe\u0142nienia (<\/em>art. 455<\/em>\u00a0KC). Skoro pow\u00f3dka wezwa\u0142a pozwanego do zwrotu nienale\u017cnej kary umownej w dniu 14 czerwca 2011 r. zakre\u015blaj\u0105c dwutygodniowy termin do spe\u0142nienia tego \u015bwiadczenia, to \u017c\u0105danie zas\u0105dzenia odsetek ustawowych od dnia 29 czerwca 2011 r. by\u0142o uzasadnione\u201d.<\/strong><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Podobny wniosek wynika z postanowienia S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 30 maja 2019 roku, V CSK 541\/18, gdzie S\u0105d Najwy\u017cszy odmawiaj\u0105c przyj\u0119cia skargi kasacyjnej do rozpoznania uzna\u0142, \u017ce: \u201eP<\/strong>rzyj\u0119te jest, \u017ce nast\u0119puj\u0105ce na podstawie s\u0119dziowskiego uznania miarkowanie kary wywo\u0142uje skutek ex tunc, a zatem reguluje wysoko\u015b\u0107 kary umownej od chwili jej wymagalno\u015bci. Z powy\u017cszym wi\u0105\u017ce si\u0119 uznanie, \u017ce o\u015bwiadczenie o potr\u0105ceniu prowadzi do umorzenia wzajemnych wierzytelno\u015bci w okre\u015blonej cz\u0119\u015bci, a zatem wierzycielowi nale\u017c\u0105 si\u0119 odsetki za ca\u0142y okres op\u00f3\u017anienia od pozosta\u0142ej po potr\u0105ceniu kwoty. Skar\u017c\u0105ca nie dostarczy\u0142a argument\u00f3w, kt\u00f3re podwa\u017ca\u0142yby to stanowisko i dawa\u0142y asumpt do ponownego rozpatrywania tej kwestii przez S\u0105d Najwy\u017cszy\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n

Powy\u017csze stanowisko powielane jest w orzecznictwie s\u0105d\u00f3w powszechnych, przyk\u0142adowo:<\/p>\n

 <\/p>\n