Godziny dla seniorów a prawo do legitymowania seniorów

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 października 2020 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, wprowadzone zostały godziny dla seniorów. Obiekty handlowe lub usługowe, oraz placówki handlowe, których przeważająca działalność polega na sprzedaży żywności, środków czystości, produktów kosmetycznych, produktów leczniczych, wyrobów medycznych, artykułów toaletowych oraz usług polegających na świadczeniu usług pocztowych – ma obowiązek udostępniania danych placówek, sklepów na wyłączność osobom starszym. Tak zwane godziny dla seniorów obowiązują od poniedziałku do piątku w godzinach od 10:00 do 12:00, nie obejmują one jednak wszystkich branż usługowych, tylko te ściśle wskazane w przedmiotowym rozporządzeniu.

Rozporządzenie jasno też wskazuje, jak należy interpretować pojęcie seniora. Seniorem jest osoba, która ukończyła 60 rok życia. Co w sytuacji jeśli w czasie godzin dla seniorów, zakupy zapragnie zrobić osoba poniżej 60 roku życia? Czy ekspedient ma prawo wylegitymować taką osobę, aby móc sprawdzić jej wiek?

Uwagę na ten problem zwrócił – Rzecznik Praw Obywatelskich – Adam Bodnar. Według Rzecznika Praw Obywatelskich nie ma żadnych przepisów, które by określały to, jak sprzedawca ma kontrolować wiek kupującego, podczas wspomnianych godzin dla seniora. Jak słusznie podkreślił RPO – zgodnie z prawem tylko sprzedający lub podający napoje alkoholowe ma prawo żądać okazania dokumentu stwierdzającego wiek kupującego w przypadku, kiedy to poweźmie wątpliwości co do pełnoletności nabywcy.

Według RPO przeprowadzenie przez pracowników sklepu kontroli wieku osób w nim przebywających poprzez żądanie okazania dokumentu tożsamości, wykracza poza ich ustawowe uprawnienie. Wątpliwości Rzecznika budzi też fakt – czy możliwość legitymowania przez ekspedientów, osób pod kątem ich wieku jest zgodna z art. 51 Konstytucji RP w zakresie związanym z konstytucyjną ochroną danych osobowych obywateli.

Za złamanie zasad dotyczących godzin dla seniora, grozić może kara finansowa – mandat w wysokości do 500 złotych a nawet kara administracyjna od Sanepidu do 30 tysięcy złotych.

 

Monika Kruszewska