Orzeczenie TSUE z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie kredytów frankowych (sygn. akt C 19/20)

W dniu 29 kwietnia 2021 r. w sprawie do sygn. akt C-19/20 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał orzeczenie w sprawie kredytów frankowych odpowiadając na cztery pytania prejudycjalne zadane przez Sąd Okręgowy w Gdańsku.

Pierwsze pytanie dotyczyło kwestii, czy sąd krajowy ma obowiązek stwierdzenia abuzywności postanowienia umownego w przypadku, gdy zostało ono zmienione aneksem. TSUE stwierdził, że zawarty aneks nie ma znaczenia wobec stwierdzenia nieuczciwości postanowienia umownego niezależnie od zawartego aneksu, co w konsekwencji może prowadzić do ustalenia nieważności całej umowy, a więc unieważnieniu umowy zawartej przez kredytobiorców.

Drugie pytanie zadane przez Sąd Okręgowy w Gdańsku dotyczyło możliwości pominięcia marży banku (w przedmiotowej sprawie GE Money Banku) od stosowanego przez bank kursu i pozostawienie w umowie wyłącznie kursu średniego NBP będącego podstawą do ustalania kursu z Tabeli kursowej banku. TSUE wskazał, że cała klauzula przeliczeniowa powinna zostać usunięta z zawartej umowy, ponieważ nie można stwierdzić nieważności wyłącznie części postanowienia.

Na pytanie trzecie TSUE odpowiedział, że uchwalenie ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw („Ustawa antyspreadowa”) nie stoi na przeszkodzie wyeliminowania nieuczciwej klauzuli abuzywnej polegającej na zastosowaniu przez bank różnic kursowych i unieważnieniu umowy.

Pytanie 4 i 5 dotyczyło kwestii, czy sąd musi poinformować kredytobiorców (konsumentów) o skutkach nieważności umowy o kredyt frankowy. Sąd krajowy powinien poinformować kredytobiorców o możliwych skutkach unieważnienia umowy. TSUE również wskazał, że nieważność wynikająca z abuzywności poszczególnych postanowień umowy nie skutkuje wyrokiem konstytutywnym. W związku z tym, bieg przedawnienia roszczeń dla banku zaczyna się w momencie wypłaty kredytu, a nie od dnia wyroku zapadłego w poszczególnej sprawie.

Jednocześnie w dalszym ciągu oczekujemy na podjęcie uchwały frankowej przez Sąd Najwyższy. Dnia 11 maja 2021 r. odbędzie się pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w sprawie zagadnień prawnych dotyczących kredytów frankowych. Posiedzenie pierwotnie zaplanowane na 25 marca 2021 r. zostało przesunięte na 13 kwietnia 2021 r. z uwagi na pobyt w szpitalu pierwszej prezes SN prof. Małgorzaty Manowskiej, a następnie na obecną datę z uwagi na pandemię oraz wydany w dniu dzisiejszym wyrok TSUE.

Wcześniej, bo 7 maja 2021 r. spodziewamy się uchwały Sądu Najwyższego, który w składzie 7 sędziów odpowiedzieć ma na pytania prawne zadane przez Rzecznika Finansowego

Występowanie przez kredytobiorców przeciwko bankom jest coraz bardziej korzystne dla frankowiczów patrząc z perspektywy orzecznictwa zarówno TSUE, jak i polskiej judykatury. Zachęcamy do wszczynania spraw nie tylko w warszawskich sądach, ale także w innych miejscach w Polsce z uwagi na możliwe szybsze uzyskanie rozstrzygnięcia. Dodatkowo już po wszczęciu sprawy można uzyskać zabezpieczenie powództwa polegające na zwolnieniu z konieczności zapłaty rat kredytu.

apl. adw. Konrad Forystek

konrad.forystek@forystek.pl